การจัดการนวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการบริหาร รศ.วิเชียร ศรีพระจันทร์

หลักสูตรครุศาสตร์มหาบัณฑิต สาขาการบริหารการศึกษา รุ่น 10(01)


วันเสาร์ที่ 17 เมษายน พ.ศ. 2553

แนะนำตัว

อ.วิเชียรคะ ดิฉันชื่อ นาวสาวนริศา สาริมาน
นักศึกษาปริญญาโท รุ่น 10 ม.สวนสุนันทา คะ

วันอังคารที่ 30 มีนาคม พ.ศ. 2553

ผู้เรียนเป็นสำคัญ

โดย สมใจ เอื้อรุ่งเรือง


ผู้เขียนได้มีโอกาสพูดคุยกับผู้บริหารโรงเรียนและครูผู้สอนหลาย ๆ ท่าน เกี่ยวกับการจัดการเรียนการสอนตามแนวปฏิรูปการเรียนรู้ โดยเฉพาะการจัดการเรียนรู้ที่เรียกว่า “เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ” นึกหาตัวอย่างที่เหมาะใจ สำหรับอธิบายให้คุณครูฟังไม่ได้ วันนี้ไปเดินซื้อต้นไม้ที่ร้านขายต้นไม้ ได้เห็นคนสวนกำลังปลูกต้นไม้ ได้เข้าไปพูดคุยเลยทำให้นึกถึงเรื่องนี้ขึ้นมาได้

คนสวนเขารู้จักต้นไม้เป็นอย่างดีว่า ต้นไหนชื่ออะไร เป็นลูกผสมระหว่างพันธุ์อะไร มีถิ่นกำเนิดที่ไหน ( คุณครูก็รู้จักเด็กเป็นรายบุคคลเหมือนกัน ) นอกจากนี้คนสวนยังรู้ว่าต้นไม้แต่ละชนิด ชอบดินอย่างไร แสงแดดเพียงใด ชอบน้ำหรือไม่ ชอบอากาศอย่างไร (คุณครูก็ควรจะรู้จัก Learning Style ของนักเรียนแต่ละคนว่า จะเรียนรู้ได้ดีโดยวิธีใด) เมื่อทราบข้อมูลต่าง ๆ แล้ว คนสวนก็จะลงมือปลูกต้นไม้นั้น และเฝ้าดูแลบำรุงรักษาตามความชอบของต้นไม้ เพื่อให้ต้นไม้นั้นเจริญงอกงาม (คุณครูก็จะจัดการเรียนการสอนตามความชอบ ความถนัด และความสนใจของผู้เรียนโดยคำนึงถึง Learning Style ของผู้เรียนเป็นหลัก) คนสวนจะคอยเฝ้ากำจัดวัชพืช และแมลงที่จะมารบกวนไม่ให้ต้นไม้นั้นงอกงาม (คุณครูก็ต้องคอยจัดสิ่งแวดล้อมและบรรยากาศให้เอื้อต่อการเรียนรู้) เมื่อปลูกไปได้สักระยะหนึ่ง คนสวนก็จะคอยสังเกต (ประเมินผล) ว่าต้นไม้นั้นเจริญงอกงามได้ดีมากน้อยเพียงใด เมื่อต้นใดแสดงอาการว่าจะไม่งดงาม หรือใบเปลี่ยนสี คนสวนก็จะต้องให้ปุ๋ย โดยจะต้องมีความรู้ว่าถ้าอาการของต้นไม้เป็นอย่างนี้จะต้องให้ปุ๋ยอย่างไร (คุณครูก็ต้องประเมินผลว่านักเรียนสามารถเรียนรู้ได้ตามจุดประสงค์หรือไม่ ถ้านักเรียนคนใดแสดงอาการให้เห็นว่าจะไม่ผ่านจุดประสงค์การเรียนรู้ คุณครูก็ต้องจัดการซ่อมเสริมให้ ซึ่งคุณครูก็ต้องรู้ว่าจะใช้เครื่องมือหรือนวัตกรรมใดในการซ่อมเสริมให้แก่นักเรียน)

ใครที่เคยไปร้านขายต้นไม้ คงจะสังเกตเห็นว่า เขาจะจัดต้นไม้ไว้เป็นกลุ่มเป็นพวกตามความชนิดและความชอบของต้นไม้ พวกที่ชอบแดดจัดก็จะถูกจัดวางไว้กลางแดด พวกที่ชอบแดดรำไรก็จะจัดไว้ในที่ที่มีวัสดุพรางแสง ไม้ในร่มก็จะอยู่ในชายคาของร้านที่ได้รับแสงน้อย ( คุณครูเราจัดแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่มเหมือนกัน แต่ให้ปุ๋ยให้น้ำเหมือนกันหมดเลย) เราจะสังเกตได้ว่าคนสวนเขาปลูกต้นไม้และดูแลรักษาตามสภาพของต้นไม้แต่ละชนิดแต่ละต้น เขาสามารถบอกได้ว่าต้นไม้ชนิดนี้ใช้เวลาในการเพาะต้นกล้าเท่าไรจึงจะย้ายไปปลูกลงดินหรือกระถางได้ ถ้าเร็วกว่านั้นต้นกล้าก็จะไม่แข็งแรงอาจจะตายได้ หรือถ้าปล่อยไว้นานเกินไปต้นกล้าก็อาจจะมีรากที่ยาวเกินไป เมื่อจะย้ายไปปลูกลงกระถางหรือลงดิน ก็จะทำให้รากขาดหรือกระเทือน ต้นไม้ก็อาจจะตายได้เช่นกัน ( คุณครูของเราสามารถบอกได้หรือไม่ว่าจะใช้เวลาเท่าใดนักเรียนจึงจะอ่านออกเขียนได้ นักเรียนจะมีคุณภาพอย่างไรในเวลา 1 ภาคเรียนหรือ 1 ปี )หากคุณครูใช้การสังเกตและประเมินผล(วิจัย)ควบคู่ไปกับการทำงานในหน้าที่ คุณครูก็คงจะบอกได้ว่านักเรียนของคุณครูต้องใช้เวลาในการเรียนรู้เท่าใดจึงจะเกิดคุณภาพตามจุดประสงค์ที่ตั้งไว้

ถ้าคุณครูสามารถจัดการเรียนการสอนได้ตามความชอบ ความถนัด และความสนใจของผู้เรียนโดยยึด Learning Style ของเด็กแต่ละคน นักเรียนได้แสดงบทบาทในการเรียนรู้เอง คุณครูเป็นเพียงผู้คอยจัดสถานการณ์และอำนวยความสะดวกในการเรียนรู้ นักเรียนก็จะเรียนรู้อย่างมีความสุข และได้พัฒนาศักยภาพที่มีอยู่ได้ถึงขีดสุด คุณครูก็จะเหมือนคนสวนที่เฝ้าปลูกต้นไม้และบ่มเพาะเมล็ดพันธุ์ทางปัญญาให้เกิดแก่อนาคตของชาติ หากนึกถึงกระบวนการปลูกต้นไม้ของคนสวน คำว่า “ผู้เรียนเป็นสำคัญ” ก็คงไม่ใช่เรื่องยากเลย จริงไหม !